hermetyzm

Hermes

Osiemnasty Traktat Corpus Hermeticum – O duszy skrępowanej poprzez cielesne zmysły

XVIII traktat przez większość współczesnych tłumaczy traktowany jest jako „nie-hermetyczny” i odrębny od poprzednich traktatów. Jedynym powodem, dla którego pojawia się on w Corpus Hermeticum jest to, że kopia tego manuskryptu znajdowała się w jednym ze zbiorów, które zawierały resztę traktatów C.H. W odróżnieniu od większości traktatów, mówcą nie jest Hermes ani nie jest on skierowany do Tata lub Asklepiosa. Autorem jest nieznany orator, który rozpocząwszy od krótkiego wstępu traktującego o boskim natchnieniu inspirującym artystów przechodzi do wychwalania na przemian boga, jak i też ziemskich władców, którzy są kustoszami pokoju. Traktat ten, jak i kilka poprzednich, zawiera wiele luk. Wiele...

Continue reading...
hermes

Siedemnasty Traktat Corpus Hermeticum

Z XVII traktatu pozostał jedynie fragment. Większość manuskryptów łączy go z traktatem XVI, choć nie tylko ich główny wątek zdaje się odrębny, ale też osoba adresująca króla (Asklepios w XVI i Tat w XVII) jest inna. Scott proponuje, że w kolekcji zawierającej traktaty XVI i XVII brakuje strony (lub stron), która zawierałaby zakończenie traktatu XVI i wstęp do XVII. W treści (jakkolwiek krótka by ona nie była) znajdujemy odbicia myśli platońskiej – kontrast pomiędzy światem materialnym i niematerialnym (cielesnym/bezcielesnym) oraz światem zmysłowym i umysłowym (noetycznym). Jest to również jedyny fragment w C.H., w którym poruszony jest wątek αγαλματα – obrazów/posągów...

Continue reading...
hermes

Szesnasty Traktat Corpus Hermeticum – Definicje Asklepiosa dla króla Ammona (Doskonałe kazanie Asklepiosa dla króla)

Traktat szesnasty skupia się głównie na kosmologicznym aspekcie hermetycznej filozofii. Słońce przedstawione jest jako agent Boga, poprzez którego zarządza on i stwarza cały świat. Jest to jednocześnie fizyczne Słońce, które wprowadza w ruch i utrzymuje w kontroli planety oraz oświetla świat, ale też Słońce metafizyczne, zarządzające zastępami Bogów i daimonów; ma ono wpływ zarówno na Świat Umysłowy, jak i Zmysłowy. Warto przypomnieć, że w obecnie powszechnie kceptowanej numeracji, w CH nie ma traktatu piętnastego – dla przypomnienia odsyłam do jednego z poprzednich wpisów ("Traktaty hermetyczne"). Zapraszam do lektury w bibliotece.

Continue reading...
hermes

Czternasty Traktat Corpus Hermeticum – List Hermesa Trismegostosa do Asklepiosa

Czternasty traktat stylizowany jest jako list Hermesa do Asklepiosa. Jego główną treścią jest przedstawienie relacji pomiędzy stworzeniem i Stworzycielem. Relacje te przedstawione były już w poprzednich traktatach. Co jednak wyróżnia niniejszy tekst od poprzednich, to nacisk na tożsamość Boga, Ojca i Stworzyciela i krytyka osób, które twierdzą, że Bóg i Stworzyciel (Demiurg) to dwie odrębne postaci. Jest to nie tylko jeden z elementów spornych pomiędzy hermetyzmem i gnostycyzmem – o czym mam nadzieję uda mi się napisać nieco więcej po zakończeniu tłumaczeń – ale także rozbrzmiewa on echem krytyki neoplatonistów (n.p. Plotinusa) skierowanej do gnostyków. Zapraszam do lektury w bibliotece.

Continue reading...
Ficino Corpus Hermeticum

Traktaty Hermetyczne

Zainspirowany jednym z ostatnich komentarzy na Facebooku, a także wieloma rozmowami w przeszłości odnoście ilości traktatów w Corpus Hermeticum, postanowiłem przedstawić bardzo krótki i powierzchowny szkic opisujący historię literatury hermetycznej. Pierwszą rzeczą, o której musimy pamiętać, to fakt, że Corpus Hermeticum nie jest jednolitym i spójnym dziełem. Jest on jedynie zbiorem różnych tekstów spisanych na przestrzeni kilku wieków (początki naszej ery) przez wielu autorów lub grup autorów wywodzących się z tej samej tradycji. Pierwszym źródłem wspominającym o zbiorze tekstów hermetycznych był Klemens Aleksandryjski, który ok. 200 r. pisał o 42 księgach Hermesa będących w posiadaniu kapłanów egipskich. Niewiele o tych...

Continue reading...
hermes

Trzynasty Traktat Corpus Hermeticum – Tajemne Kazanie na Górze

W traktacie niniejszym możemy wyróżnić kilka części. We wstępie poinformowani jesteśmy, że system szkolenia (wtajemniczenia) w hermetyzmie składał się z nauk jawnych (które często przekazywane były w formie paraboli lub zagadek) i tajemnych (w których wyjaśniano tajemnice). Następnie Tat domaga się wyjaśnienia tajemnicy Odrodzenia. Odrodzenie to nie jest odrodzeniem fizycznym, lecz zachodzi w Umyśle, czego dowiadujemy się od Hermesa. Nasuwa się tu oczywiste skojarzenie z Ewangelią wg. Jana (Jan 3.3-7), lecz użyte tu słowo – παλιγγενεσία – nie występuje w Ewangelii, stąd też źródeł obydwu doszukuje się gdzie indziej – w stoicyzmie, platonizmie lub misteriach egipskich.[1] W kolejnej części do...

Continue reading...
hermes

Dwunasty traktat Corpus Hermeticum – O Powszechnym Umyśle

Zapraszam (po długiej przerwie) do lektury kolejnego traktatu Corpus Hermeticum. Traktat XII jest w dużej mierze kontynuacją traktatu XI. Wiele wątków powtarza się, interesująca jest jednak różnica w przekazie pomiędzy Umysłem i Hermesem (XI) a Hermesem i Tatem (XII). Poruszane zagadnienia obejmują różnice pomiędzy stworzeniami bezrozumnymi i rozumnymi oraz pomiędzy ludźmi kierującymi się Umysłem i tymi, którzy go ignorują, ponownie poruszana jest natura Boga i wszechświata – kilkakrotnie powtarzana jest informacja, że Bóg jest we wszystkim i nic, co nie zawiera jego cząstki, nie może istnieć. Mead zwraca uwagę na fakt, że niektóre zagadnienia odzwierciedlają nauki takich filozofów jak Heraklit,...

Continue reading...
Hermes

Jedenasty traktat Corpus Hermeticum – Umysł do Hermesa

Zapraszam do letury XI traktatu Corpus Hermeticum. Jest to kolejny traktat, który wyjaśnia naturę Boga, Kosmosu i stworzenia. Ponownie poruszany jest temat życia, śmierci i nieśmiertelności. Traktat ten jest też idealnym przykładem na pozorną wewnętrzną sprzeczność w hermetycznym korpusie – z jednej strony mamy typowe dla gnostycyzmu stwierdzenie, że poznanie (gnoza) jest niedostępne dla tych, którzy miłują ciało i są źli (a czym zło jest pamiętamy z poprzedniego traktatu); z drugiej zaś strony poinformowanie jesteśmy, że każda najmniejsza cząstka materii jest częścią Boga i jest obrazem Dobra. Traktat ten stoi też w kontraście do tradycji gnostycznej, według której Bóg oderwany...

Continue reading...
hermes jako budda

Dziesiąty traktat Corpus Hermeticum – Klucz Hermesa Trismegistosa

  Powyższy mem jest wynikiem dyskusji, którą miałem przyjemność przeprowadzić z czytelnikiem, która odnosiła się do podobieństw pomiędzy hermetyzmem, a szeroko rozumianą filozofią Wschodu. Tekst memu oczywiście nie jest cytatem z Corpus Hermeticum, jest jednak parafrazą paragrafu z X traktatu, którego tłumaczenie niniejszym prezentuję.   Traktat ten stanowi pomost pomiędzy tzw. “pozytywnymi” i “negatywnymi” traktatami, które wchodzą w skład Corpus Hermeticum, gdzie “pozytywne” przedstawiają świat i stworzenie jako dzieło boskie i posiadające boską iskrę, a “negatywne” przeciwstawiają Dobro, Jednię i Piękno materialnemu światu, który jest zły. X traktat opisuje “zło” oraz “karę”, na którą skazana jest “bezbożna” dusza, ale przedstawia...

Continue reading...
Dobry Pasterz Hermes

Przypowieść o Dobrym Pasterzu

W czwartą niedzielę po Wielkanocy 1,2 miliarda katolików (a przynajmniej ci, którzy regularnie chodzą w niedziele do kościoła) co roku wysłuchuje przypowieści o Dobrym Pasterzu. Historia jest na tyle znana, że mało kto dokładnie pamięta szczegóły przypowieści, za to wszyscy (a zwłaszcza my, którzy mamy przywilej przymusowej indoktrynacji kościelnej wpisany w konstytucję) doskonale kojarzą obrazek mężczyzny z owieczką na ramionach i identyfikują go jako Słowo Wcielone, Pana naszego i Zbawcę Hermesa Krioforosa. Zaraz, kogo?! A oto tego pana właśnie: Krioforos, czyli „niosący baranka”, to jeden z epitetów Hermesa i wizerunek pasterza niosącego baranka na ramionach został przez chrześcijaństwo „zapożyczony” z...

Continue reading...